وَقَومٌ عَبَدُوااللَّه عَزَّوَجَل حُبّاً لَهُ فَتِلكَ عبادة الاحْرار ، وَهىَ افْضَلُ الْعِبادَة » « 1 » . « امام صادق - عليه السلام - فرمود : عبادت كنندگان سه دسته‌اند : 1 - گروهى كه خداى عزوجل را از ترس عبادت كنند و اين ، عبادت بردگانست . 2 - مردمى كه خداى تبارك و تعالى را به طمع ثواب عبادت كنند و اين ، عبادت مزدورانست . 3 - دسته‌اى كه خداى عزوجل را براى دوستيش عبادت كنند و اين ، عبادت آزادگان و بهترين عبادتست » . بديهى است در هر سهء اين مرتبه ، عبادت واجد مرتبه صحت است و از شرك در عبادت كه منهى عنه است و در قرآن كريم مىفرمايد : « فَمَنْ كانَ يَرْجُوا لِقاء رَبِّهِ فَليَعْمَلْ عَمَلًا صالحاً وَلا يشرِكْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ احَداً » « 2 » . ولى خلوص اكمل ، همان خلوص عبادتِ احرار و آزادگان و اهل معرفت است كه از خدا غير او را نمىخواهند و جز قرب به او در هر حال و هركجا باشند نمىطلبند و به مضمون اين اشعار

--> ( 1 ) - كافى ، ج 2 ، ص 68 ( منشورات مكتبة الاسلاميه ) . ( 2 ) - « اى رسول ! بگو به امت كه من مانند شما بشرى هستم كه به من وحى مىرسد كه خداى شما خداى يكتاست و هركس به لقاى ( رحمت ) او اميدوار است بايد نيكوكار شود و هرگز در پرستش خدا ، احدى را با او شريك نگرداند ( سورهء كهف ، آيه 110 ) .